Tahsin Tuna / Bergama
Antik dünyanın en görkemli hükümdarlarından Büyük İskender’in adı, Bergama’nın taşlarına, kalelerine ve halkın belleğine kazınmış durumda. Kentin dar sokaklarında dolaşırken kulağınıza çalınan bir fısıltı vardır: “İskender’in hazinesi bu topraklarda saklıdır.”
Peki, bu efsane nereden doğdu?
Lysimakhos’un Serveti ve Bergama Kalesi
Tarih kitapları, İskender’in ölümünden sonra onun imparatorluğunu paylaşan komutanlardan Lysimakhos’un dev bir servete sahip olduğunu yazar. Rivayete göre, bu hazinenin değeri 9 bin talent altındır. Göz kamaştırıcı bu servet, güvenli kaleleriyle ünlü Pergamon’da, yani bugünkü Bergama’da muhafaza edilmiştir.
Bergama Kalesi’nin sarp kayalıkları ve görkemli surları, bu altınların koruyucusu olmuştur. Hazine, yalnızca kentin refahını sağlamakla kalmamış; aynı zamanda Bergama Krallığı’nın yükselişine zemin hazırlamıştır.
Altın mı, Efsane mi?
Bugün Bergama sokaklarında, yaşlı kahvelerinde ya da pazaryerinde bu hikâye hâlâ anlatılır. Kimi “hazinenin bir kısmının yeraltında kaldığını” söyler, kimi de “yabancı eller tarafından çoktan kaçırıldığını.”
Ancak arkeologlar net konuşuyor: Hazinenin izine dair somut kanıt yok. Yalnızca antik Bergama Krallığı dönemine ait altın ve gümüş sikkeler gün yüzüne çıkarıldı. Bu değerli buluntular ise Bergama Müzesi’nde sergileniyor.
Bugünün Bergama’sında Hazinenin Yankısı
Büyük İskender’in hazinesi, Bergama halkı için yalnızca altın değil, bir kimlik sembolü. Çünkü bu efsane, kentin tarih boyunca ne denli zengin, güçlü ve stratejik olduğunu hatırlatıyor.
Bir başka açıdan ise bu hikâye, Bergama’nın kültürel mirasının korunmasının önemini gözler önüne seriyor. Zira geçmişte Zeus Sunağı gibi eserlerin yurtdışına kaçırıldığı düşünülürse, halkın belleğinde “hazinemiz elimizden alındı” duygusu hâlâ canlı.
Bergama’nın taş duvarlarına sinmiş bu efsane, belki de hiçbir zaman tam olarak aydınlatılamayacak. Ama kesin olan şu: İskender’in hazinesi, altınlardan çok daha değerli bir şeyin simgesi oldu; Bergama’nın tarihsel hafızasının ve kültürel mirasının.
Ve bugün, Bergama sokaklarında dolaşan her yolcuya sessizce şu soruyu sorduruyor: “Acaba altınlar hâlâ burada mı?”
