İzmir’in Tire ilçesine bağlı Kahrat Mahallesi’nde düzenlenen “Hadi Gari Su Çalıştayı”, Küçük
Menderes Havzası’nda her geçen yıl derinleşen su krizini çok boyutlu olarak ele aldı. Uluslararası
Sanatçılar Birliği Derneği ve Kahrat Güzelleştirme ve Koruma Derneği’nin öncülüğünde, Tire
Belediyesi ev sahipliğinde ve çeşitli yerel kooperatif, üretici temsilcileri, akademisyenler ve halkın
katılımıyla gerçekleşen çalıştayda, tarımsal üretimden çocukların eğitimine, halk sağlığından
havzanın rekabet gücüne kadar uzanan birçok kritik başlık tartışıldı.
KRİTİK TESPİTLER:
Vahşi sulama yöntemleri, suyun büyük kısmının israf olmasına neden oluyor.
Su tüketimi yüksek ürün tercihi (mısır, yonca vb.), havzanın taşıma kapasitesini aşıyor.
Altyapı ve yatırım eksiklikleri, modern sulama sistemlerine geçişi engelliyor.
Kaçak kuyu ve denetimsizlik, su yönetimini kaotik hale getiriyor.
Küçük Menderes Nehri’ne deşarj edilen atık suların tarımsal sulamada kullanılması, hem ürün
kalitesini düşürüyor hem de halk sağlığı açısından risk oluşturuyor.
HAVZA ÇOCUKLARI EĞİTİMDE ZORLANIYOR
Çalıştayda dikkat çeken bir diğer başlık, susuzlukla birlikte artan tarımsal krizlerin çocukların eğitime
erişimini de sekteye uğratması oldu. Üretim gelirinin düşmesiyle birlikte ailelerin kırsalda eğitime
ayırabileceği kaynak azalıyor; suya erişim sorunu olan yerleşimlerde çocuklar ya su teminiyle
uğraşıyor ya da eğitime odaklanamıyor.
SULAMA SUYU SORUNUNUN EKONOMİK YIKIMI
Küçük Menderes Havzası’nda suya erişimin her yıl daha da zorlaşması, tarımsal üretim maliyetlerini
artırıyor, verimliliği düşürüyor ve rekabet gücünü zayıflatıyor. Özellikle küçük üreticiler, kuyu suyu
pompalama giderlerini karşılayamadıkları için üretimi terk ediyor.
ÇÖZÜM ÖNERİLERİNE ÇAĞRI
Çalıştay sonunda şu çözüm başlıklarında ortaklaştı:
Basınçlı ve kontrollü sulama sistemlerine geçişin desteklenmesi
Az su tüketen ürünlere yönlendirme ve bölgesel üretim planlaması
Gri su dönüşüm sistemleri ve yağmur suyu hasadı yatırımları
Yerel su yönetim komiteleri kurulması ve şeffaf denetim mekanizmalarının oluşturulması
Tarım ve sağlık politikalarının atık suyun gıda zincirine etkisiyle uyumlaştırılması
ORTAK SES: “SUYUN YÖNETİMİ, HEPİMİZİN SORUMLULUĞU”
Hadi Gari Su Çalıştayı, yerel halktan akademisyenlere, çiftçilerden sanatçılara kadar geniş bir
katılımla su krizine kolektif çözüm üretme iradesini ortaya koydu. Çalıştay sözcülerinden biri şu
sözlerle özetledi:
“Su sorunu sadece bir çevre meselesi değil; bu, eğitim, sağlık, ekonomi ve kültürün tamamını
etkileyen bir yaşam meselesi. Bu çalıştay, herkesin sorumluluk alması gerektiğini bir kez daha
gösterdi.”
DÜZENLEYENLER
Uluslararası Sanatçılar Birliği Derneği
Kahrat Güzelleştirme ve Koruma Derneği
Tire Belediyesi
Destekleyen Kuruluşlar: Tire Süt Kooperatifi, Karateke Kooperatifi, Buğday Derneği, üretici birlikleri ve gönüllü uzmanlar.
