EVRİN GÜVENDİK / ANKARA - Sosyal medyada anne ve babaların yaptığı paylaşımlar, çocukların daha yürümeye bile başlamadan dijital dünyada kalıcı izler bırakmasına neden oluyor. TBMM İnsan Hakları Komisyonu bünyesindeki Çocuk Hakları Alt Komisyonu’nun hazırladığı “Dijital Mecralarda Çocukları Bekleyen Tehdit ve Riskler” raporunda, çocukların mahremiyetinin ihlal edildiğine dikkat çekildi. Raporda, “Ebeveynliğin sevinçlerini, zorluklarını ve heyecanını paylaşmak son yıllarda toplumsal bir norm haline gelmiştir. Ebeveynler, sosyal medyada çocuklarının görüntülerini paylaşmakta, çocuklar henüz yürümeye başlamadan dijital ayak izleri, sanal dünyada oluşturulmaktadır” denildi. Raporda şu tespit ve öneriler yapıldı:
Geçmişi silebilmeli
“Çocukların çevrim içi geçmişlerinin, kişisel verilerinin ve dijital ayak izlerinin üzerindeki denetim hakları korunmalıdır. Gerektiğinde geçmiş içeriklerin silinmesi veya erişime kapatılması gibi uygulamalar çocukların yüksek yararı doğrultusunda işletilmelidir. ‘Unutulma hakkı’, çocukların dijital dünyada oluşturulan ayak izlerinin, yaşadıkları mağduriyet görüntülerinin silinmesi ve çocukların dijital medyanın damgalayıcı etkisinden korunması yolunda etkili bir imkân sağlamaktadır. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) kapsamında, 0-18 yaş grubundaki çocuklara özel veri güvenliği ilkelerini içeren ayrı bir bölüm oluşturulmalı, çocuk verilerinin işlenmesi, saklanması, üçüncü taraflarla paylaşımı ve açık rıza alınması süreçleri çocukların yaş ve gelişim düzeyine uygun şekilde yeniden tanımlanmalı.”
Anne ve babalara ‘pedofili’ uyarısı
Paylaşımların çocuğun “mahremiyet, kişisel veri güvenliği ve imaj hakları” ile doğrudan ilişkili olduğu vurgulanan raporda, “Ebeveynlerin paylaşımları çocukların ilerleyen yaşlarda dijital kimliklerine dair sorunlara neden olma riski taşımaktadır. Paylaşımlar çocuğun unutulma hakkını, özel hayatın gizliliğiniihlal edebilmektedir” uyarısında bulunuldu. Raporda, ebeveynlerin çocuklarının dijital dünyadan hiçbir zaman silinemeyecek görüntülerini tehlikeli kimselere açarak farkında olmadan onların istismar edilmesine aracılık ettiğine de işaret edildi ve “Pedofili vakalarının arttığı günümüzde, çocukların görsellerinin kötü niyetli kişiler tarafından pedofili içerikli sitelerde kullanılma riskini beraberinde getirmektedir”dendi.
